Berniqab semasa tawaf

Sebahagian ulama salaf melarang wanita memakai niqab semasa tawaf, walaupun bukan sedang berihram. Alasan yang diberikan ialah tawaf mempunyai persamaan dengan solat: jika wanita dilarang memakai niqab semasa solat, mereka juga seharusnya dilarang semasa tawaf.

Antara yang berpendapat begitu ialah Jābir b. Zayd dan ʿAṭāʾ b. Abū Rabāḥ (114 H). Ketika ditanya tentang perempuan yang bertawaf sambil menutup hidung atau mulutnya, ʿAṭāʾ menyatakan kebenciannya dan berkata: "ia berada dalam solat."

Pendapat ini turut diriwayatkan daripada Ṭāwūs b. Kaysān dan ʿAbd al-Karīm b. Abū al-Makhāriq (126 H).

Riwayat yang menunjukkan arah lain

Pendapat tersebut berbeza dengan riwayat tentang perbuatan ʿĀʾishah RA yang bertawaf dalam keadaan berniqab.

Dua ulama salaf juga tidak mempersetujuinya. Mujāhid menganggap tidak mengapa wanita berniqab semasa tawaf. Sufyān al-Thawrī (161 H) pula mengambil pendapat ʿĀʾishah.

Tiga peringkat pendirian ʿAṭāʾ

Menariknya, pendirian ʿAṭāʾ sendiri kelihatan berubah melalui tiga peringkat. Selain larangan mutlak dalam riwayat pertama tadi, al-Fākihī meriwayatkan melalui jalan lain bahawa beliau membezakan keadaan: wanita yang tidak berihram tidak mengapa bertutupan pada waktu siang, tetapi tidak boleh pada waktu malam; dan yang berihram tidak boleh berniqab sama sekali.

Kemudian, peringkat ketiga dan terakhir: Ibnu Jurayj menceritakan bahawa ʿAṭāʾ membenci perbuatan itu sehinggalah Ṣafiyyah bt. Shaybah menceritakan kepadanya riwayat bahawa ʿĀʾishah RA pernah bertawaf di Kaabah dalam keadaan berniqab. Beliau kemudiannya berfatwa berdasarkan riwayat tersebut. Riwayat al-Fākihī yang lain mengesahkan pendirian akhir ini: beliau menganggapnya tidak mengapa.

Kenapa pendapat yang mengharuskan sangat kuat

Perbuatan ʿĀʾishah RA dijadikan pegangan oleh ʿAṭāʾ dan Sufyān al-Thawrī — mereka menganggapnya mencerminkan pendapat beliau dalam masalah ini, bukan kekhususan beliau selaku umm al-muʾminīn. Jika benar begitu, pendapat yang mengharuskan wanita bertawaf dengan berniqab sangat kuat: ia difatwakan oleh sahabat, malah isteri Nabi SAW, tanpa tentangan daripada mana-mana sahabat lain. Mungkin itulah sebabnya ʿAṭāʾ dan Sufyān al-Thawrī tidak teragak-agak memuktamadkannya.

Di mana mazhab empat berdiri

Antara imam mazhab empat, hanya Imam Aḥmad yang jelas bersetuju: apabila ditanya sama ada wanita boleh bertawaf berniqab, beliau menjawab, "jika bukan dalam keadaan ihram, tidak mengapa." Demikian juga pendapat Isḥāq b. Rāhawayh dan Ibnu al-Mundhir (318 H). Imam Mālik pula memakruhkannya. Tidak ditemukan nas daripada Imam Abū Ḥanīfah atau al-Shāfiʿī yang mengkhususkan masalah ini, tetapi ulama mazhab Syafii memakruhkannya, kata al-Nawawī, lazim mazhab mereka memakruhkannya sebagaimana dimakruhkan solat wanita dalam keadaan berniqab.

Mazhab-mazhab berbeza pendapat, namun hujah yang dibentangkan di atas tidak berdiri di pagar tengah. Apa yang tidak dibincangkan di sini ialah sama ada tawaf itu terbatal kerana memakai niqab — hanya sama ada wanita harus melakukannya sedemikian — maka nota ini menjawab persoalan keizinan, bukan persoalan kesahihan yang tidak dibangkitkan oleh hujah di atas.